STRESZCZENIE KATOLICKIEJ NAUKI O ODPUSTACH

	WARUNKI UZYSKANIA ODPUSTU:
1) być wolnym od przywiązania od jakiegokolwiek grzechu, nawet lekkiego. Aby go spełnić, trzeba nie chcieć grzechu i robić wszystko, co konieczne, aby od niego się oderwać. Konkretnie, trzeba odsuwać okazje do grzechu, czyli subiektywne (indywidualne) okoliczności powiększające uległość pokusom. Jeśli wiernemu brakuje pełnej dyspozycji, odpust będzie tylko cząstkowy. W praktyce jest niezwykle trudno uzyskać odpust zupełny, ze względu na moralną trudność oderwania się od przywiązania do każdego, zwłaszcza lekkiego grzechu.
2) wypełnić czynność pobożną, z którą wiąże się możliwość odpustu zupełnego
3) odmówić modlitwę na intencję Papieża (tzn. w intencji wyznaczonej przez Ojca świętego). Zazwyczaj uznaje się, że wystarczy tutaj modlitwa "Ojcze nasz" i "Zdrowaś Mario".
4) być w stanie łaski uświęcającej, czyli bez grzechu ciężkiego (dotyczy to każdego odpustu, także cząstkowego). Nie jest konieczna każdorazowo spowiedź przed uzyskaniem odpustu, ale za każdym razem trzeba przyjąć Komunię świętą.
	Odpusty dzielą się na: zupełne i cząstkowe, w zależności od tego, czy zostaje darowana cała kara doczesna, czy też jej część. Odpust zupełny można zyskać tylko raz dziennie, cząstkowy zaś wiele razy. Wierny może zyskać jednak ponownie odpust zupełny w niebezpieczeństwie śmierci, chociażby tego samego dnia zyskał już odpust zupełny.
	Tylko ten jest zdolny do uzyskania odpustu, kto został ochrzczony, nie jest ekskomunikowany i znajduje się w stanie łaski, przynajmniej pod koniec wypełniania przepisanych czynności. Aby zaś wierny zdolny do uzyskania odpustów rzeczywiście je uzyskał, powinien mieć przynajmniej ogólną intencję zyskania odpustów oraz wypełnić w określonym czasie i we właściwy sposób związane z nimi czynności, zgodnie z brzmieniem udzielenia. 
	Po odbyciu jednej spowiedzi sakramentalnej można zyskać wiele odpustów zupełnych; każdy jednak odpust jest nieodłącznie związany z przyjęciem Komunii eucharystycznej.
	Każdy odpust można ofiarować bądź za siebie bądź za zmarłych. Nie można ofiarować odpustu za osoby żywe. Za żyjących można natomiast i warto modlić się oraz ofiarować umartwienia w ich intencji.  
	 Pośród wielu czynności, za które można uzyskać ODPUST ZUPEŁNY, niektóre są możliwe do spełnienia codziennie. Za wypełnienie jednej z nich Kościół udziela odpustu zupełnego:
możliwość 1) przynajmniej pół godziny pobożnego czytania Pisma świętego z szacunkiem właściwym Słowu Bożemu
albo 2) przynajmniej pół godziny adoracji Najświętszego Sakramentu
albo 3) Jedna część Różańca świętego (5 tajemnic) odmawiana z zapowiadaniem Tajemnic, krótkim rozważaniem albo w kościele, albo w kaplicy, albo z rodziną, albo w jakimś pobożnym stowarzyszeniu i w ogóle, kiedy gromadzi się wiele osób w jakimś szlachetnym celu. 
	Za częściowe wypełnienie aktów pobożnych wymienionych w punktach 1-3 można uzyskać odpust cząstkowy.
	Istnieje wiele czynności, które mogą stać się tytułem uzyskania odpustu, zwłaszcza cząstkowego: np: akty strzeliste (np. Jezu ufam Tobie, Akty wiary, nadziei i miłości, Dziesiątka Różańca, odmówienie określonych modlitw, np. Magnificat, Veni Creator, Litania do Najświętszego Serca Jezusa, Litania Loretańska do Matki Bożej i inne).
	Odpustem cząstkowym obdarzona jest Komunia święta duchowa, która jest szczególnie owocnym i godnym pochwały aktem pobożności dla tych, którym trudno jest przyjąć Komunię świętą w normalny sposób.
	 Jest wiele innych możliwości zyskania odpustu nawet ZUPEŁNEGO, najczęściej związanych z udziałem w określonych nabożeństwach (np; udział w nabożeństwie Gorzkie żale, Droga Krzyżowa, Mszy prymicyjnej, Mszy związanej z Pierwszą Komunią św i inne). Stolica Apostolska wymienia je szczegółowo w dokumencie pt. Enchiridion indulgentiarum, czyli Spis odpustów.
WYJAŚNIENIE NA CZYM POLEGA ODPUST?
Odpust jest to darowanie kary doczesnej za grzech odpuszczony co do winy. Otrzymuje je wierny, odpowiednio przygotowany i po wypełnieniu pewnych określonych warunków, przez działanie Kościoła, który jako sługa odkupienia autorytatywnie rozporządza i dysponuje skarbcem zadośćuczynień Chrystusa i świętych.
	Wina oraz kara wieczna zostaje odpuszczona w Sakramencie Pojednania na mocy sakramentalnego rozgrzeszenia, które jest zaczerpnięciem łaski przebaczenia z nieskończonej wartości Ofiary krzyżowej. Pozostaje jednak jeszcze kara doczesna do odpokutowania w życiu doczesnym lub w czyśću. Kara za grzech nie jest zemstą Boga, ale skutkiem grzechu. Kara więc wynika z samej natury grzechu, co nie znaczy, że grzesznik nie może jej uniknąć. Odpust sprawia właśnie uniknięcie kary doczesnej. Kara za grzech  jest wewnętrznym skutkiem grzechu. Grzech jest nie tylko zranieniem Najdelikatniejszej Osoby Boga, w której nie ma ani nawet cienia zła, ciemności, czy pragnienia zemsty, ale ponadto powoduje szkody w przyrodzie w wymiarze osobistym, wspólnotowym i kosmicznym. W grzeszniku grzech wywołuje następujące skutki:
a) ranę umysłu (człowiek nie wie tego, co powinien, nie rozumie, co trzeba, czyli jest głupszy niż był przed grzechem)
b) ranę serca (trudno mu przebaczyć i kochać: ogarniają go negatywne uczucia, np. złość, gniew, smutek, depresja itp, Grzesznik cierpi na sklerozę serca, czyli ograniczenie zdolności kochania)
c) ranę woli (trudno mu chcieć pójść za umysłem i wolą; czyli wzmaga się pożądliwość).
	Człowiek sam z siebie, w oparciu o siły naturalne, bez łaski Bożej nie może w sensie ścisłym mieć przed Bogiem zasługi, czyli tytułu do nagrody. Dopiero łaska Chrystusa sprawia, że czyny człowieka mogą podobać się Bogu, wówczas nie są to już czyny samego człowieka, lecz efekt jego współpracy z Bożą łaską. Wszystko, co czyni człowiek w stanie łaski uświęcającej, a co nie jest grzechem, ma zasługę przed Bogiem. 
	Każdy dobry uczynek wykonany przez człowieka w stanie łaski i w oparciu o nią przybliża go do Boga i ma w oczach Boskiego Majestatu zasługę znacznie większą niż grzech czyni szkodę. Każdy dobry uczynek poprzez to, że jest wykonywany w łasce a więc niejako przez samego Chrystusa obecnego i działającego w wierzącym ma zasługę przed Bogiem, naprawia szkodę wyrządzoną przez grzech. Nawet najmniejsze dobro uczynione przez człowieka jest cenne w oczach Bożych i ma wymiar zadośćuczyniający (naprawia popełnione zło), błagalny (wyprasza łaskę), dziękczynny (jest odpowiedzią na łaskę Boga). Bez łaski jednak uświęcającej człowiek nie jest w stanie zasługiwać a jego czyny, choćby nawet heroiczne, nie są w stanie zrównoważyć zła grzechów. Nauczanie Kościoła o odpustach bardzo realnie wskazuje człowiekowi jego sytuację, a przede wszystkim to, że odejście od Boga sprawia wielkie spustoszenie w sercu człowieka i rodzi wielki smutek i gorycz. Człowiek uzyskując odpust uświadamia sobie, że zbawienie jest bezinteresownym darem Boga. Towarzyszy temu świadomość, że o własnych siłach nie można naprawić zła, jakie wyrządza się przez grzech samym sobie i całej wspólnocie ludzkiej.
	Jeśli trudno jest uzyskać odpust zupełny, bardzo dobrą rzeczą jest zyskiwać choćby odpusty cząstkowe. Wartość odpustu cząstkowego polega na podwojeniu zasługi wynikającej z dobrego uczynku, o wartość dodaną, z tytułu wykonania czynności pobożnej określonej przez Kościół. Odpust jest więc pewnego rodzaju wartością dodaną, udzieloną ze skarbca Chrystusa na warunkach określonych przez Kościół. Pomnaża więc wartość dobrego uczynku, który już sam w sobie, bez łaski odpustu, dzięki łasce Chrystusa, ma zasługi przed Bogiem. Dzięki odpustowi ten dobry uczynek staje się dodatkowo jeszcze zasługujący, uzyskuje dodatkową wartość, którą można obrazowo (w przybliżeniu) nazwać rodzajem "premii" za akt religijny zgodny ze zdrową pobożnością Kościoła. Człowiek po uzyskaniu odpustu zupełnego jest wolny nie tylko od kar wiecznych (winy przed Bogiem) ale i kar doczesnych (długu wobec stworzenia, które uszkodził przez swój grzech). Jest więc odpust łaską szczególną polegającą na uzupełnieniu przez Chrystusa obecnego w Kościele niedoskonałego zadośćuczynienia aż do wyrównania wszelkich szkód płynących z grzechu.